Erektil disfonksiyon ve fizyoterapi

Erektil disfonksiyon (ED), tatmin edici bir cinsel ilişki için gerekli olan penil ereksiyonu elde etme veya sürdürmede yaşanan yetersizlik olarak tanımlanır. Prevalansı yaşla birlikte artmakta olup, ülkemizde özellikle 40 yaş üstü bireylerde %33'e kadar çıkabilmektedir. ED'nin etyolojisinde kardiyovasküler risk faktörleri, nörojenik sebepler, endokrin bozukluklar, psikojenik durumlar ve lumbopelvik bölgedeki disfonksiyonlar gibi multifaktöriyel nedenler rol oynar. Tüm bu faktörler; endotelyal disfonksiyon ve sistemik inflamasyon, aşırı sempatik aktivite ve artan periferal katekolaminler, pelvik kan akımı ve penil oksijenasyonda azalma ve dolayısıyla ED ile sonuçlanmaktadır.
Bu derlemede, ED'de fizyoterapi ve rehabilitasyon yaklaşımları güncel kılavuzlar (AUA 2018, EAU 2025) ve kanıta dayalı literatür eşliğinde incelenmiş, Oxford Kanıt Düzeyi Sınıflaması (OCEBM 2011) kullanılarak kanıt düzeyi analizi yapılmıştır.
Kanıt düzeyi analizi, yaşam tarzı değişiklikleri (Level 1-3) ve aerobik/direnç egzersiz eğitiminin (Level 1-2) en güçlü kanıt düzeyine sahip olduğunu göstermektedir. Pelvik taban kas eğitimi de güçlü kanıt düzeyiyle (Level 1-2) öne çıkmakla birlikte, bu alanda daha kesin sonuçlara ulaşmak için ileri randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Düşük yoğunluklu ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (LI-ESWT) (Level 1), hafif vaskülojenik ED'li ve PDE5i'ye kısmi yanıt veren hastalarda alternatif tedavi seçeneği iken, elektrik stimülasyonu (Level 1-2) ve manuel tedavi (Level 5) için kanıtlar yetersizdir.
ED'li bireylerin fizyoterapi programları oluşturulurken bu kanıt düzeyleri ve klinik öneriler dikkate alınmalı, multidisipliner ekip anlayışıyla hareket edilmelidir. Özellikle düşük kanıt düzeyine sahip yöntemler için daha fazla randomize kontrollü çalışmaya ihtiyaç bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Erektil disfonksiyon, Fizyoterapi, Pelvik Taban Kas Eğitimi, Egzersiz, ESWT.

Erectile dysfunction and physiotherapy

Erectile dysfunction (ED) is defined as the inability to achieve or maintain a penile erection sufficient for satisfactory sexual intercourse. Its prevalence increases with age and can reach up to 33% in individuals over 40 years old in our country. Multifactorial causes play a role in the etiology of ED, such as cardiovascular risk factors, neurogenic causes, endocrine disorders, psychogenic conditions, and dysfunctions in the lumbopelvic region. All these factors lead to endothelial dysfunction and systemic inflammation, excessive sympathetic activity and increased peripheral catecholamines, decreased pelvic blood flow and penile oxygenation, and consequently result in ED.
This review examines physical therapy and rehabilitation approaches in ED alongside current guidelines (AUA 2018, EAU 2025) and evidence-based literature, with a level of evidence analysis performed using the Oxford Centre for Evidence-Based Medicine (OCEBM 2011) classification.
Evidence level analysis indicates that lifestyle modifications (Level 1-3) and aerobic/resistance exercise training (Level 1-2) have the strongest evidence base. Pelvic floor muscle training also stands out with a strong level of evidence (Level 1-2); however, further randomized controlled trials are needed to achieve more definitive conclusions in this area. Low-intensity extracorporeal shock wave therapy (LI-ESWT) (Level 1) represents an alternative treatment option in patients with mild vasculogenic ED and partial responders to PDE5i, while evidence for electrical stimulation (Level 1-2) and manual therapy (Level 5) is insufficient.
When establishing physical therapy programs for individuals with ED, these evidence levels and clinical recommendations should be considered, and a multidisciplinary team approach should be adopted. Furthermore, additional randomized controlled trials are needed, particularly for methods with low levels of evidence.

Keywords: Erectile Dysfunction, Physical Therapy, Pelvic Floor Muscle Training, Exercise, ESWT.