İnfertil çiftlerde toplumsal cinsiyet rolü stresi ve infertilite stresi: Kesitsel bir çalışma

AMAÇ: Bu çalışma, infertil çiftlerde toplumsal cinsiyet rolü stresinin ve infertilite stresinin düzeylerini belirlemek ve bu iki değişken arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEMLER: Kesitsel tipteki bu çalışmaya Ağustos 2022–2023 tarihleri arasında infertilite tedavisi gören 88 çift dahil edilmiştir. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Erkek Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresi Ölçeği, Kadın Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresi Ölçeği ve İnfertilite Stresi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde Independent Samples t-testi, ANOVA, Kruskal-Wallis, Post Hoc Bonferroni, Pearson Ki-kare, Fisher’ın Kesin Testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır.
BULGULAR: Kadınların yaş ortalaması 33.84±6.42, erkeklerin yaş ortalaması 35.80±6.11 olarak bulunmuştur. Kadın ve erkeklerin toplumsal cinsiyet rolü stresi puan ortalamalarının benzer olduğu belirlenmiştir (Kadın: 66.86±21.89, Erkek: 65.52±20.99; p=0.705). Ancak infertilite stresi ölçeğinin kişisel stres (p=0.000), sosyal stres (p=0.000) ve evlilik stresi (p=0.013) alt boyutlarında kadınların erkeklere göre daha yüksek düzeyde stres yaşadığı saptanmıştır. Kadınlarda toplumsal cinsiyet rolü stresi ile infertilite stresi arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken (p>0.05), erkeklerde toplumsal cinsiyet rolü stresinin kişisel stres (r=0.492, p=0.000) ve evlilik stresi (r=0.328, p=0.002) ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğu belirlenmiştir.
SONUÇ: İnfertil çiftlerin orta düzeyde toplumsal cinsiyet rolü stresi yaşadığı, kadınların infertilite stresini erkeklere göre daha yüksek düzeyde deneyimlediği belirlenmiştir. Bununla birlikte, erkeklerde toplumsal cinsiyet rolü stresinin infertilite stresinin bazı boyutları ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu bulgular, infertilite sürecinde erkeklerin psikososyal deneyimlerinin de dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: çiftler, infertilite, toplumsal cinsiyet rolleri, stres

Gender role stress and infertility stress in infertile couples: A cross-sectional study

OBJECTIVE: Infertile couples may experience gender role stress and infertility-related stress. This study examined these stress domains among infertile couples in Turkey and explored their associations.
MATRERIAL and METHODS: This cross-sectional study included 88 couples undergoing infertility treatment between August 2022 and 2023. Data were collected using a Personal Information Form, the Male and Female Gender Role Stress Scales, and the Infertility Stress Scale.
RESULTS: The mean age of women was 33.84±6.42 years, and men 35.80±6.11 years. Women and men reported similar gender role stress scores (Women: 66.86±21.89; Men: 65.52±20.99). Across infertility stress subdimensions—personal, marital, and social—women reported higher stress than men. No significant association was observed between gender role stress and infertility stress in women. In men, higher gender role stress was associated with increased personal and marital stress.
CONCLUSION: Couples experienced moderate gender role stress, with women showing higher infertility-related stress. Gender role stress was linked to infertility stress in men but not in women, highlighting sex-specific patterns in psychosocial responses to infertility. These findings underscore the importance of considering gender and couple-based perspectives in infertility care.

Keywords: couples, gender roles, infertility, stress